QIRIM'DA BU HAFTAKİ HUTBE: MESTLER ÜSTÜNE MEST

Mestler üstüne mesh

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم يُرِيدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ

Urmetli cemaat!
Dinimizde, abdest alınğan vaqıtta, asıl olğan – ayaqlarnın yuvulmasıdır. Bu –Qur’an-ı Kerimde, «Maide» suresinin altıncı ayetinde açıqtan-açıq anlatıla. Abdest alınğanda, ayaqlar topoqlarğa qadar mutlaqa yuvulacaq. Ayaqlarında bir iğne ucu qadar quru yeri qalğan kimsenin abdesti sayılmaz. Abdest alğanda, tabanlarnı yahşı yuvmağan kimsege Peygamber efendimiz (a.s.): «Ateşte yanacaq tabanlarğa yazıqlar olsun!» – dep buyurğan edi. Bunen beraber, dinimiz bazı qıyın allarda bizlerge qolaylıqlar bergen. Bu qolaylıqlardan biri de – «mestlerdir».
Mestler ustüne mesh etmek, şeriatımızğa kore, hem aqay, hem qadınlar içün, ruhset berilgen bir qolaylıqtır. Bu qolaylıq yolcu olmağan kimseler içün yigirmi dört saat, yolculuqta olğan kimse içün ise, uç kun, uç gecedir.Peyğamber efendimiz (а.s.) bu hususnı bir hadisinde boyle bildirgen: «Evinde olğan kimse bir kun, bir gece, yolcılıqta olğan kimse de, uç kun, uç gece mesh etebile» (Muslim). Şeriatnın temin etken bu qolaylıq Yüce Mevlamıznın bizlerge olgan rahmet ve merhametinin bir eseridir. Bunın içün, bu qolaylıqnı qabul etip, ayaqlarımıznı sıcaqta tutaraq, ozımıznı hastalıqlarğa qarşı qorçalamaq kerekmiz. Mest – teri, yün, kiyiz kibi şeylerden tikilip, qolaylıqnen suv keçirmegen ve ayaqlarnı, topuq mafsalı kemiklerini qapatacaq qadar uzun olğan qalın çoraplar yada ayaqqaplardır. Mesh ise, şeriatımızda, abdest alınğan vaqıtta, ayaqlarnın yuvulması yerine, daha evvel abdestli bir alnen kiyilgen mestlernin ustünı, sılaq elnen sürtmek demektir. Mestlernin üst qısmı mesh etile (sürtile). Surtilmesi kerek olğan miqdar – ellerimizdeki üç kuçük parmaqnın uzunlığı ve kenişligi qadar yerdir.

Muhterem mu’minler!
Mestleri olğan kimse, evela, mestlerini kiymeden evvel, abdest alması kerek, yani mestler, yuvulğan ayaqlar ustüne kiyilir. Bundan son, abdesti bozulsa ve kene abdest almağa niyetlense, sılaq elnen, ayaqlarını yuvmadan, ayaq parmaqlarından başlap, töpege doğru mesh eter.
Yolcu degil ise, abdestini yigirmi dört saat bu şekide alır.
Yolcu ise, bu ruhset üç kun, üç gece devam eter. Meshnin bir de bozulğan alları bar.Yani mest ustüne mesh etilmesi mumkün olmayıp, ayaqlarnın tekrar yuvulması kerek olğan vaqıtlar. Mesela, bir mestnin ustünde üç kuçük parmaq qadar teşik olmamaq kerek. Olsa, bu mesh bozulır. Mestler ayaq topuqlarını qapatması kerek, olar ayaqta tuşmeycek şekilde oturması kerek. Eger mestlernin birisi ayaqnın yarısına qadar çıqsa, meshnin ukümı bozulır. Aynı şekilde, mesh muddeti bitkende, mestlerni çıqarıp, ayaqlarnı, tekrar abdest alınğanda, yuvmaq kerek.
Bir de, ğusul almağa kerek olğanda, mestlernin ukümı biter ve ayaqlarnın yuvulması kerek olır.
Hutbemni başında oqudığım ayetnin manasınen bitirmege isteyim:
«Allah sızler içün qıyınlıqnı degil, qolaylıqnı istey» («Baqara» 185).