EZAN SESİ

EZAN SESİ

Aqşam üstü, ezan sesi cañğıra,
Dertlilerni Haq qatına çağıra.
Ezan sesi – minareden cayıla,
Kökke çığa, muñlu, yorğun bayıla...

Çay qatında aq saqallı qartbabay
Titrek qolun salqın suvda uvalay...
Derenlerden "Allah!" sesi hoş kele,
Aq mañlaylar cerge tiye, yüksele...


Men ğaripmen, mescidim yoq kirecek...
Mihrabına muñlu betim sürecek...
Ezan sesi bu yaqlarğa kelalmay,
Tatlı, tatlı qulağıma tiyalmay...


Aq saqallı qoñşu mazin yaşaymı?
Kene "Allah!" dep sözüne başlaymı?
"Alla!" dese eşitkenler bolamı?..
"Tañrım, qurtar!" dep camisi tolamı?..


Yoqsam kene bir-birini qarğaylar?
Bir-birini caqtırmaqçün cılaylar?..
Özün taşlap, ğarip curtqa sarılğan,
Barmı "Curtum!" dep sesçigi qarılğan?..

"Haq!" degende ne duasız curt içün?
Curt kemirgen bir qaç melün qurt içün?
Ezan sesi bu yaqlarğa kelalmay,
Tatlı, tatlı qulağıma tiyalmay...

Ep camiler şay qapanmay bir gece,
Qart mazinler ölmez burun gizlice...
Cıylışıñız, ezan sesin qaçırmay,
Günañıznı Salğırdayın taşırmay...

Qol köterip aq yürekmen köklerge,
Başıñıznı yalmay qoyıp sert yerge,
Haq qatında yurt savlığın tileñiz!
Özüñizge yahşı ölüm isteñiz!

Ezan sesi bu yaqlarğa kelalmay,
Tatlı, tatlı yüregime tiyalmay...

Bekir ÇOBANZADE

1918 s. Budapeşt

Devamını Oku

“ZAMAN RUHUMDA KİRAZ ÇİÇEĞİ KIRIM HANLIĞI'NIN SÜKÛTU” KİTABI YAYINA HAZIR

Kırımınsesi

Aslıhan Tibet CEYLAN ve Özlem Ağırman hanımefendilerin kaleme aldığı kitap şu an Basım aşamasında. Çok çarpıcı bir üslupla kaleme alınan kitabın kapağında: “Çarlık Rusya’sı Kırım'ı ilhak etti. Altın Orda Hanlığı’ nın son kalesi. l-i Osman’ın has bahçesi, meşru varisi.
İstanbul’un Kapısı. Güneş Ülkesi. Kuzeyin mağrur çocuklarının vatanı Kırım. Son bozkır ordusuyla, Ahir zamanının girdabın da kayboldu” yazıyor. Kitap Hakkında bilgi veren sayın Ceylan: “Atalarım Kırım ve Buhara Hanlığı'ndan göç eylemiş. Özlem Ağırman hanımefendinin ailesi de Kırım Bahçesaray’ dan sürgün edilmiş. Kıyıma uğrayan halkımızın çektiği mezalimi kaleme dökmek istedik. Ve "Zaman Ruhumda Kiraz Çiçeği ,Kırım Hanlığı'nın Sükûtu " adında bir roman yazdık.
Çok yakında basılacak. Şerefli halkımızın tarihini layıkıyla anlatmaya çalıştık. Ve bu kitapla Kırım Devleti hakkındaki tüm gerçekleri tarihi ve kültürel anlamdaki tüm detayları kitlelere ulaştırmak için elimizden gelen ne varsa seferber edeceğiz. Kitabımız " Zaman Ruhumda Kiraz Çiçeği Kırım Hanlığı'nın Sükutu " tarihsel argümanlar verilerek yazılmış bir dönem romanı.
Kitabın başkarakteri İltemir Bey'in gözünden ve onun ailesinin üzerinden çarpıcı bir kurguyla Kırım Hanlığı'nın kuruluşu, Osmanlı İmparatorluğu ile ilişkileri Moskofun 1736'da Kırım' da yaptığı büyük yıkım, ilhak ve sonrası, Şahin Giray Han ve daha birçok konunun iç içe geçtiği ve okurun kitabı bitirdikten sonra Kırım hakkında bilmesi gereken her şeyi bileceği ve Kırım'ın verdiği mücadeleyi içselleştireceği bir roman yazdığımıza inanıyoruz. Romanımızın baş karakteri olan İltemir Bey Sayın Mustafa Abdülcemil Qırımoğlu beyefendiden esinlenerek kurgulanmış bir karakter. Ve Kitabımız Sayın Mustafa Abdülcemil Qırımoğlu nun onurlu mücadelesine adandı.
”dedi.

Devamını Oku

QORANTA (AİLE) AZALARI VE AQRABA ADLARI

QORANTA (AİLE) AZALARI VE AQRABA ADLARI
(Qırımtatarca-Türkçe)

Ana – anne, ana
Baba – baba
Oğul – oğul, erkek evlat
Qız – kız, kız evlat
Ağa – abi, ağabey
Qardaş – erkek kardeş
Tata, abla, apte – abla
Qız qardaş – kız kardeş
Qartbaba – dede, büyükbaba
Qartana, bita – büyükanne
Torun – torun
Torun oğlu/qızı – torun oğlu/kızı
Tonğuç bala – ilk evlat, ilk göz ağrısı
Apay, apaqay, qarı, refiqa – karı
Bala – bebek, çocuk
Ana-baba – ana baba, ebeveyn
Dayı, emce – dayı, amca
Tize, ala – teyze, hala
Torun, ciyen – yeğen
Kelin – gelin
Kiyev – damat, güvey
Qaynana/Qaynata – kaynana, kaynata
Yenge – yenge
Baldız – baldız
Körümce – görümce
Ogey ana – üvey anne
Ogey baba – üvey baba
Tul – dul

Devamını Oku

TATAR OCASINA Amdi GİRAYBAY (1901-1930)

TATAR OCASINA

Ey, zavallı, kün körmegen faqır tatar ocası,
Muhtac saña bu milletniñ qarısı hem qocası,
Sensiñ onıñ kelecegin keçkeninday etecek,
Körekçi bir qart çobanday col kösterip ketecek!

Lâkin seni cail millet taqdir etmey, qaramay,
Seniñ aytqan aq sözleriñ öz işine yaramay,
İnsan etmek içün halqnıñ alayın bir biçimde,
Basıq, alçaq bastırıqday bir mektepniñ içinde,

Öksüz tatar ballarını toplağansıñ başıña,
Yazmaga söz tapılmaycaq seniñ dürbe taşıña,
Sen can çekiş, mektebiñde, yorulma hiç, bilgi saç,
Eviñdeki anañ, babañ, balañ, qarıñ bola aç...

Tilengenday cüresiñ sen yazda, qışta, boranda,
Seniñ eviñ, eñ müşkül bir kün keçirgen qoranta...
Utansınlar bu milletniñ qalın qursaq bayları,
Qoltuğında er biriniñ kâgıt aqça tayları.

Can darısı bellegenler şu temelsiz paranı,
Sen sarasıñ şundaylarnıñ köksündeki yaranı,
Millet içün verem qapa közleriñden aqa yaş,
Mugayma sen bu horluqka, ey fedai, arqadaş...

Sen bu halqnıñ em anası, em babası, başısıñ,
Kelecekniñ yıqılmaycaq qaviy temel taşısıñ!..
Şimdi seniñ qıymetiñ yök, künün müşkül bolsa da,
Bizler içün gül savluğıñ bir çeçekday solsa da,

Mumkün tuğul bu halq seni ille taqdir etecek,
İşte caşlıq o künden soñ maqsadına cetecek.

/1921 s., Aqmescit ş./

Devamını Oku

SEVGİ BİR OLSA DA... QIRIMTATAR ATALAR SÖZLERİ

– Sevgi bir olsa da, eki yürekte yaşay
– Sevgi yavluq degildir, kirletseñ - yuvulmaz
– Sevgi asretliknen sınalır
– Sevginiñ baarine quvanma, onıñ yazı ve qışı da bar
– Sevmegenge süykenme!
– Sevgen – sevgilisiniñ quludır
– Sevginiñ közü kör
– Sevgiliñniñ sıyı baldan tatlı
– Sevgi yaşqa baqmay
– Sevgenimniñ hatırı içün sevmegenimni de severim
– Sev seni sevgenni, yernen yeksan olsa da, sevme seni sevmegenni, Mısırda sultan olsa da!
– Aşq yırlatır, dert ağlatır
– Aşq bir deryadır, dalmağan bilmez

Devamını Oku

Şefiqa GASPRALI BABAMDAN HATIRALAR

Babam şeñ, qonuşqan ve küleryüzlü bir insan edi. Eglenceni de seve edi. Yaz aylarında bağçada şeñlikler tertip eter, çalğı, yır ve oyunlar ile musafirlerni alğışlay edi. Kelgenlerge başta çiberek ikram etile edi.
Qomşu qadınlar çibereklerni bağçanıñ bir köşesinde yapar ve pişirirdiler. Musafirlerniñ bazıları ocaq başında qaçamaq çiberek aşamağa seve ediler. Babamnıñ sevgen türküsi "Demirciler demir döger..." türküsi edi. Ara-sıra tüşüncelerge dalaraq, şu yırnı aytqanını hatırlayım.
Rahmetli, bağçasını pek sever, terekler yanında yerge serilgen kilimlerge uzanaraq, yer sofrasında aş aşar, soñra çalqa yataraq, tabiatqa berile edi. Tabiatnı pek sevgeninden yaz aylarında sıq-sıq piknikler teşkil etilir, bazıda qoruluqta qozu qızartması yapılırdı. Qozu qızartmanıñ ustası da Qırımda qız balalar içün ilk olaraq usul-cedid mektebini tesis etken qız qardaşı - ocapçe Selime hanım edi. Bu pikniklerniñ birinde babam maña ve qardaşım Refatqa Robinzon Kruzonıñ bir ikâyesini yavaş-yavaş tarif ettti, lâkin ikâyeni soñunace aytıp bitirmedi.
Qalğan qısmını sizlerge kelecek sene añlatırı, degen edi. Ve bu kitapnı iç bir yerden aramadan, ikâyeni oqumamaqnı tenbiledi. Bu qadar tenbi biz, balalarğa kâfi oldı ve bizler kelecek seneniñ yazını sabırnen bekledik. Kerçekten de babam yazda ikâyeni evimizniñ terasında yerge serilgen kilimler üzerine sırt üstü uzanaraq ve közlerini qap-qara qubbeniñ parlaq yıldızlarına tikerek, añlatıp bitirdi. Babamnıñ insan terbiyesinde eñ büyük emiyet berdigi ceet - sabır ve tevazi edi. Biz, evlâtlarına da er fursatta bularnıñ faziletini añlatıp, aş kelgende olarnıñ ciyezlerini tekmillep, evlendire edi. Dügünlerini eki kün devam ettigini hatırlayım. Şayet gece şeñlikler ziyade uzatılsa, çalğıcılardan usulcasına çalmaqnı rica eter edi. Anam ve alalarımnıñ qızmasına qulaq asmaz, itirazlarını külip qarşılar edi.
Ramazan bayramı, Mevlüt kibi müim adetlerimizge babam pek diqqat eter, şeerniñ ülema, münevverlerine ve maalle sakinlerine ayrı-ayrı iftar tertip eylerdi. Bundan da ğayrı bir furunnen añlaşır ve Ramazan boyunca yüz faqırğa pite dağıttırırdı. İftar sofralarında adet ve ananege uyğun er şeyniñ bulunmasına pek diqqat etti ve bu hususta qattı turdı. Bir defasında iftar sofrasında zeytun bulunmaması üzerine ev halqını adam aqıllı azarlağanı aqılımdan çıqmaz. Babam deñizni pek severdi. Uluğkul köyü civarında deñiz yalısında çadırlar qurulır, çoluq-çocuq, hızmetçiler, at araba ve ayvanlarımıznen birlikte bütün bir ev halqı anda toplanır, bir nevi çadır ayatı yaşanılırdı. Babam, Buhara hanınıñ ediyesi olğan çoq süslü çadırnı kendisine tahsis eter ve çadırnıñ qapısına da at kuyruğını bağlatırdı. Bu kamp ayatınıñ devamında eş, dost da mında qabul etilirdi. 1896 senesinde Çarnıñ tahtqa çıqması munasebetinen yapılğan merasimge babam da gazetacı sıfatında davet etildi. Merasimde iştirak etken babam, qaytqanda bir proyektor ve bir sürü de resim ketirdi. Bu resimlerniñ içinde Rusiyeniñ bir çoq şeer, Qırım, Kavkasya ve Orta Asiya manzaraları ve buralarnıñ halqlarını temsil etken tiplerge ait fotolar bar edi. Bularnıñ içinde bir danesi alâ daa hatıramda. Bu bir Rus knâzınıñ Qazan hanına bat merasimini tasvir etken resim. Han tahtında yanında hanımı ile birlikte oturmış, knâz ise hanım qarşısında tiz çökerek onı selâmlay. Resimniñ artında elleri ediyelernen tolu boyarlar sıralanğan. Bu resimler içinde Deli Petronıñ da bir çoq şekilleri bar edi. Söz sırası, bu proyektornı babam soñra Buhara hanına ediye etti. Rahmetli babam biz, evlâtlarını, ep oqumağa teşviq etti. Oquyacağımız kitaplarnı şahsen özü seçe ve satın alır, bilhassa klassik eserlerge ziyade emiyet berir ve bir sıra neşirlerge abune ola edi. Seçtigi eserleriniñ episi mündericeli ve milletseverlik duyğusını telqin etken eserler edi.

"EMEL" mecmuasından (1962 s., №12)

Devamını Oku

TAÑ BÜLBÜLİ

(İsmail Bey Gaspralınıñ qabri başında)



Ötme, bayğuş, ötme gece bu yerde,
Közlerimden yaşlar tüşen derede,
Ulu insan yata topraq tübünde,
Ani menim aziz atam nerdedir?

Sizge keldim, furtunalı yol keçip,
Qart Yasafat deresinde ğam seçip,
Qalbiñizniñ ğayesiçün ant içip,
Ani nerde, meşalemiz nerdedir?

Elâkete maküm, bedbaht millete
Ayat bahşış eylediñiz… izzete
Şayansıñız. Saf ruhuñız cenette
Mekân bulsun. Artıq ben ne ideyim?

Bunar bastı, şevqsız qaldı közlerim,
Elem çeker, yeñi ışıq izlerim,
Yatsam-qalqsam, söyleyecek sözlerim
Ani halqnıñ sadıq oğlu nerdedir?

Men köylüyim. Keldim bir yük çiçekle,
Dağda-qırda üzdim yanıq yürekle,
Ruhuñıza derin secde etmekle,
Deyim: bizim başqanımız nerdedir?

Sen sus, bayğuş, göñlüm azap çekmesin,
Fiğanıñdan eşqım sönip ketmesin,
Derdiñ elge zillet olıp yetmesin,
Ani ata talimatı nerdedir?

Ötme, bayğuş, gece terek dalında,
Bu şerefli Zıncırlınıñ aldında.
Köyge dönem eziyetli alında,
Sayra, bülbül! Sayra… cihan diñlesin!

Şamil Alâdin

Devamını Oku

MOSKOVA DA HAYTARMA

HAYTARMA

Devamını Oku

«HAYTARMA» FİLMİ FİNLANDİYADA NUMAYIŞ ETİLDİ

Qırım (Kırımınsesi)

Rejissör Ahtem Seytablayevnin «Haytarma» filmi bu künlerde Finlandiyada İnari tamır halqlar kinofestivalinde numayış etildi.
Şu halqara kinofestivalde qırımtatar filmini ATR telekanalı baş direktorının yardımcısı Ayder Mujdabayev taqdim etti. Taqdim esnasında A. Mujdabayev hem film, hem de qırımtatar halqınıñ vaziyeti haqqında çıqışta bulundı. Büyük qahraman Amethan Sultannıñ hayatı ve sürgünlik mevzularını aydınlatqan «Haytarma» filmi bir çoq seyirci ve kinematografçılarnın alğışını qazandı.

Devamını Oku

İSMAİL GASPRALINIÑ EV-MÜZEYİ 95 YAŞINDA

Qırım(Kırımınsesi)

Bağçasaray şeerinde büyük maarifçi, naşir ve cemaat erbabı İsmail Gaspralı adına ev-müzeyi bu yıl özüniñ 95 yıllığını qayd etecek.
Ev-müzey 1921 senesi, Gaspralınıñ 70 yıllığı munasebetinen açılğan edi. On beş yıl evelsi müzey restavratsiya yapılğan soñ, 2001 senesiniñ başında tantanalı sürette yañıdan açıldı. İsmail bey Gaspralı bundan yüz yıl evelsi aynı şu binada meşur "Terciman" gazetasını, bir sıra dergi, derslik ve risalelerni çıqarğan edi. Maarifçi vefat etken soñ bu yerde açılğan müzey 1932 senesine qadar çalıştı.

Soñunda ise müzeyniñ bir çoq eşyaları ğayıp oldı. Bugün ise ev-müzeyde İsmail Gaspralınıñ ayatı ve faaliyetinen bağlı olğan çoqtan-çoq nadir kitap, elyazma ve fotoresimler saqlana. Ulu erbapqa bağışlanğan bir çoq tedbirler ve konferentsiyalar da şu yerde keçirile. Ev-müzey Bağçasaray şeerinde İ. Gasprinskiy soqağında (Hansaray-Çufut qale yolunda) yerleşken.

Devamını Oku

SALĞIR BOYU (qırımtatar halq yırı)

Yavrum da Salğırnıñ boyu,
Öz tuvganımnıñ da toyu.
Kefeden, Keriçten, Canköyden kelir,
Özüniñ aruv da soyu.

Altmış baş, yetmiş baş tuvar,
Ayda ket, Salğırğa suvar.
Uzaq yerden qız alsañ,
Anası, babası cılar.

Yavrum da Salğırnıñ boyu,
Özümniñ dostumnıñ toyu.
Atqa minse yaraşır,
Özüniñ selbi de boyu.

Qaydadır menim atlarım,
At oynatqan zamanlarım.
Atlarıma iç yanmaz edim,
Keçti yaşlıq devranlarım.

: Resim - Karlo Bossoli 'Salğır' 1856 s.

Devamını Oku

HAN CAMİ – KEZLEV ŞEERİNİÑ YARAŞIĞI

Qırım(Kırımınsesi)

Qırımnıñ qadimiy Kezlev şeerindeki Han cami (Cuma cami) 1552 senesi I Devlet Geray ükümdarlıq etken zamanda Osmanlı baş mimarı ve müendisi Hoca Mimar Sinan tarafından inşa etilgen.



Bazı mütehassıslar, Kezlevdeki Han camini qurulışı ceetinden İstanbuldaki Ayyasofyanen qıyaslaylar. Han cami ilk kere 1985 senesi restavratsiya yapıldı.



1990 seneleri ise Qırım müsülmanlarınıñ diniy idaresine berildi. Bugünki künde Han cami – Kezlev şeeriniñ baş camisi ve temsilidir. (Eski resimler Nizami İbraimovnıñ arhivinden alındı)

Devamını Oku

Asiye Saale - Yaşa menim Tatar halqım!

YAŞA MENİM HALKIM

Canımıznen bağlımız,
Bu topraqqa, bu yere.
Sıralanıp dağ kibi,
Vereyik kel, eli ele!

Kel, dostum, kel, qardaşım.
Kerek bizge bir olmaq.
Bir vaqıt horlanmasın
Bölünmesin bu topraq.

Kel, dostum, kel, qardaşım.
Kerek bir yumruq olmaq.
Bir vaqıt horlanmasın
Bölünmesin bu topraq!

Yaşa! Yaşa! Yaşa, menim halqım!
Yaşa! Yaşa! Yaşa, güzel halqım!
Yaşa! Yaşa! Yaşa, aziz halqım!
Yaşa! Yaşa! Yaşa, menim halqım!

Ölse bile egilmez,
Dayanır o derdine.
Şu qaraman qalqımıñ
Baş egem ğayretine.

Halqnıñ başı egilmez,
Halqnıñ beli bükülmez!
Köterilgen kök bayraq
Bir daa yere enmez!

Halqnıñ başı egilmez,
Halqnıñ beli bükülmez!
Bir kere qalqan bayraq
Bir daa yere enmez!

Kaynak: http://atr.ua/

Devamını Oku

Aygidi,Tatar Yaşları

Devamını Oku

SİMGE TÜREDİ’DEN MUHTEŞEM KIRIM SÜRĞÜNÜ BELĞESELİ

Simge Türedi Aydın Doğan Anadolu İletişim Lisesi 11.sınıf öğrencisi Radyo ve Televizyon bölüm öğrencisi
İstanbul Kırım Derneği halk oyunları ve gençlik kollarında çalışma yapmaktadır

Devamını Oku

SIRA-SIRA CEZVELER (qırımtatar halq yırı)

Sıra-sıra cezveler
, Qaynar da qaynarlar (2)
Alimeniñ qaşları,
Oynar da oynarlar (2)

Alimeniñ elleri
Çeberdir, çeberdir (2)
Alimeniñ tişleri
Bem-beyaz mermerdir (2)

Bağlama:

Of,
Yandım, yandım, aman,
Alimege maşalla,
Cezvesine, qavesine, em özüne – maşalla.
Alimeniñ saçları,Quvurçıq zümbülday (2)

Yanaqları al gülday, Sözleri bülbülday (2)
Bulamadım, bulamadım,
Derdime bir care (2)
Toldur filcanı, İçeyim bir qave (2)
Bağlama:

Of,
Yandım, yandım,
aman, Alimege maşala,
Cezvesine, qavesine,
em özüne maşalla.

Devamını Oku

QIRIMNIÑ ESKİ RESİMLERİ İNTERNETKE YUKLENDİ

Qırım(Kırımınsesi)

Amerikanıñ Nyu-York şeerindeki umumiy kütüphane öz arhivlerinde olğan 600 binden ziyade vesiqanı raqamlı şekilge keçirdi ve olarnı internette yayınladı.



Bu vesiqalar arasında Qırımnın tarihınen bağlı bir çoq unikal harita, elyazma, açıq mektüp ve resimler de bar. Cümleden, Qırımnıñ Bağçasaray, Alupka ve Livadiyadaki saraylarınıñ resimleri de yaqında internetke yuklendi.

Devamını Oku

QIRIM MUFTIYATINDA ANANEVİY NAĞIŞ KURSLARI AÇILDI

Qırım(Kırımınsesi)

Aqmescit şeerinde Qırım Muftiyatı tarafından açılğan ananeviy qırımtatar nağış kurslarını öz işini başlay. Meşğuliyetler er cumaertesi künü Qırım müsülmanları diniy idaresiniñ Oquv merkezinde keçirilecek.

Kurslarda "bükme", "mıqlama", "pul" ve "qasnaq" kibi ananeviy nağış usulları ögretilecek. Bundan ğayrı bezekçilik sanatı boyunca lektsiyalar oqulacaq. Kurslarnı ustalar Halide Kıpçakova ve Venera Kurmayeva alıp baracaqlar.
Kurslardan soñ mezunlarnıñ yapqan işleriniñ sergisi numayış etilecek. Mezkür kurslar Qırım boyunca endi beş yıldan berli ötkerile.

Devamını Oku

Şakir Selim “Halkım gibi yaşadım, halkımla beraber yandım ve halkımla beraber dirildim”

Şakir Selim, 10 Nisan 1942’de yılının Kırım’ın Akşeyh Rayonu’nun Büyük As köyünde doğdu. Halkımızın Kırım’dan sürgün edildiği sırada o iki yaşında bir çocuktu. Ailesi Özbekistan’ın Cambay Rayonu’na sürgün edildi. Altı yaşında köydeki ilkokula başladı. Okulu bitirmesini müteakip Semerkand pedagoji teknikumuna (teknikum, orta dereceli meslek okulu, E.K.) kaydoldu. 1962-1965 yıllarında askere alındı. Askerden sonra Semerkand Devlet Üniversitesi’nin Filoloji Fakültesini tamamladı ve öğretmen olarak çalıştı.
Şakir Selim’in Kırım Tatar Edebiyatında eserler vermesi, 1960’lı yılların ortalarına rastladı ve herkesin dikkatini çekti. O vakitte şair Enver Selamet, bu genç şair hakkında şunları söyledi: “Arkadaşlar, bizde yeni bir şair dünyaya geldi! Hem nasıl şair ya! Böyle şiir yazmak için olgun şair olmak gerekir!”
Şakir Selim, 1971 yılından itibaren Lenin Bayrağı gazetesinin Semerkand muhabiri olarak çalışmaya başladı ve o devirde Kırım Tatar edebiyatının asıl merkezi olan gazete topluluğunun bünyesine dahil oldu. Bu iştirak onun matbuat ve edebiyat sahasındaki gayretini daha da artırdı. O şairlikle beraber kendi fikri ve dünyaya bakışı, kendi münasebeti ve mevkii olan bir gazeteci, coşkun bir yayıncı olarak da tanındı. Aynı zamanda Semerkand vilayet radyosunda Kırım Tatarca programların yayıncısı olarak çalıştı.
Lenin Bayrağı gazetesinin yazarları şairin eserlerini, şiirlerini sabırsızlıkla bekliyor ve gelir gelmez derc ediyorlardı. Çünkü bu materyallerin ruhu, halkımızın duyguları açıkça seziliyordu. O, Kırım Tatarlarının yürek derdini kendisinin her bir eserine, her bir şiirine şu veya bu şekilde yansıtmayı biliyordu. O vakitler bu iş kolay değildi. Bunu yapabilmesi için yazarın cesaret ve ve yüksek medenî kabiliyetinin olması gerekir. Zaten sadece dert, keder ve heyecanla yazılan eserler ilginç ve okunur olluyor ve bunların edebiyatta yer almaya hakları vardır.
Aradan geçen yıllarda onun «Akbardak» (1974), «Duygularım» (1979), «Sevgi alevi» (1982), «Uyanuv» (1986), «Еllerni dinle» (1990), «Tüşünce» (1996) kibi şiir kitapları basıldı. 1999 yılında «Kırımname» destanını yazıp bitirdi. Bu destan «Yıldız» mecmuasında derc edildi.
Şakir Selim kabiliyetli bir tercümandır. Aleksandr Puşkin’in “Kafkas Esiri” şiirini ve “Küçük Facialar” eserini, M.Lermontov’un şiirlerini, A. Tvardoskiy’in “Hatıra Hukuku” isimi eaerini, M. Karim’in “Ay tutugan gece” (Ayın tutulduğu gece) dramatik eserini tercüme etti. Şakir Selim, 1989 yılında Kırım’a dönüp geldikten sonra, “Dostluk” gazetesinde çalışmaya başladı. Ayrı bir güç, ayrı bir ilham, ayrı bir yaratıcılık meydana geldi. Vatana dönüp geldikten sonra onun kabiliyeti daha da arttı. Ukrayna Yazarlar Birliği’nin Kırım Şubesi’nin Kırım Tatar Edebiyatı bölümünün başkanlığına seçildi. O, Kırım gazetesinin yazı işleri sorumlu yardımcısı olduğu sırada “Edebiyat ve Sanat” adlı aylık edebiyat gazetesine yazarlık yaptı. Şimdi “Yıldız” dergisinin baş yazarıdır.
Şakir Selim, Adam Mitskeviç’in “Kırım Sonetleri” isimli eserini tercüme eti. Bunda da o büyük kabiliyet sahibi biri olduğunu gösterdi. Bu sonetlerin tercümesi, Kırım Tatar tercüme çalışmalarına önemli bir hisse ilave etti. Bu sonetleri tercüme ettiği için “Polkul” (Polonya) vakfınca ödüllendirildi.
Şakir Selim, V.Şekspir’in “Makbet” isimli dramasını tercüme etti. Bu eser, Kırım Tatar drama tiyatrosu tarafından büyük bir başarıyla oynanmaktadır.
Şakir Selim’e Hazreti Muhammed’in doğumu münasebetiye Ankara’da düzenlenen “Kutlu Doğum Haftası”ndaki Türk Dünyası şiirleri yarışmasında birincilik ödülü verildi. 1998 yılında Türkiye’de ve Kıbrıs’ta gerçekleştirilen Türk Dünyası Dördüncü Uluslar arası şiir festivalinde verilen üç ödülden biri olan Arif Nihat Asya şiir ödülü Şakir Selim’e verildi. Şakir Selim Kırım Tatar edebiyâtında 40 yıldan berli hizmet etmekte. Vatana Dönüş yolunu açan ilk ediplerimizdendir.
Minnettar okuyucular şairin fedakarca yaptığı hizmetlerini hiçbir zaman unutmazlar. Zaten şair için halkına hizmet etmekten de yüksek mükafat, büyük baht olamaz. Şakir Selim’in gururla “Halkım gibi yaşadım, halkımla beraber yandım ve halkımla beraber dirildim” diye söylemekte haklıdır.
_______________ (*) Kırım Tatar internet gazetesi Kırım Sedası’nda Kırım Tatar Türkçesinde yayınlanmış, yazı Ertuğrul Karaş tarafından Türkiye Türkçesine aktarılmıştır (Fikirde Birlik).

Devamını Oku

YARALANĞAN TÜRKÜLER

«Aluştadan esken yeller» furtuna oldı,
Sudaq–Kefe yollarına qıyamet toldı,
Güzel Qırım dağlarınıñ çırayı soldı,
– Eyvah, dostlar, yaralandı
Vatan türküsi.

«Seyit oğlu Seydamet»ler kene uruldı,
Papazlarnıñ darağaçı kene quruldı,
Kene Qırımtatarlarnıñ göñlü qırıldı,
– Eyvah, dostlar, yaralandı
Vatan türküsi.

«Şu Yaltadan» taş yüklenmey, yüklene para,
Bütün Qırım çevirildi tolçok-bazara,
Her adımda aydutlar ve yezitler tura,
Eyvah, dostlar, yaralandı
Vatan türküsi.

«Tatarlığım» tuvğan yerim horlana bugün,
Qurbanlarğa baqıp közler torlana bugün,
Bu muqaddes toprağımız zorlana bugün,
Eyvah, dostlar, yaralandı
Vatan türküsi.

Ey, «Bulutlar», biz olmağan yurtqa yetiñiz,
Bağrımızda olğan dertni alıp ketiñiz,
Nomanlarğa, Bekirlerge selâm etiñiz,
Eyvah, dostlar, yaralandı
Vatan türküsi.

«Ant etkenmen»... tek şu türkü yaralanmadı,
Bizge ondan ğayrı işanç-ümüt qalmadı                                               Güzel Qırım, bugün saña secdem – şu türkü,
Yaralanğan türkülerge melem – şu türkü.

1995 s. Şakir SELİM

Devamını Oku